Verslag: 12 november 2015 - Loofbomen, takken en knoppen

Kees Pijnappels had  een prachtig voorbeeld meegenomen  van lenticellen. 2015 11 12 lenticellenBij deze boomstam zonder schors waren de huidmondjes scherpe, lange buisjes. Meestal zijn de huidmondjes korter. De lenticellen lopen door tot aan het kernhout.

Aan de hand van een tak van de Vleugelnoot zien we naakte knoppen. Het blad zit al in de knop. Een bedekte knop heeft knopschubben zoals bij de Witte paardenkastanje. Daarin zitten de blaadjes en de bloemen te wachten op het voorjaar.

Een takdoorn kun je niet afbreken die gaat tot het merg. Een Christusdoorn heeft takdoornen. Een doorn kun je afbreken, en zit op de stengel. Bijvoorbeeld de stengel van een roos.

Met de door Kees meegebrachte takken en een knoppentabel proberen we te achterhalen van welke boom de takken zijn. De beuk is eenvoudig want de knop is langwerpig, staat onder een hoek van 45 graden en is glimmend roodbruin.
Ook de knoppen van de Witte paardenkastanje zijn zeer goed herkenbaar, ze zijn glanzend donker roodbruin, zeer harsachtig en kleverig. De Es heeft vooral opvallende grote zwarte knoppen. Moeilijker wordt het met de knoppen van de wilg, de berk en de winterlinde. Maar met behulp van de knoppentabel kwamen we er ook aan uit.

Het tweede onderdeel van deze avond waren de drie groepen paddenstoelen die gebonden zijn aan bomen; mycorrhiza, parasieten en saprofieten.

Mycorrhiza of symbionten, zorgt dat de boom voedingstoffen en ongeveer 200 maal zoveel water op kan nemen. Enkele voorbeelden zijn; de Vliegenzwam en Eekhoorntjesbrood.

Saprofyten zetten de dode delen van de boom om in bruikbaar materiaal voor planten bijvoorbeeld Gewoon elfenbankje en Grote parasolzwam.

Parasieten tasten de boom aan en veroorzaken wit- of bruinrot.

Witrot. Bij witrot wordt in het hout lignine afgebroken, en blijft alleen de cellulose over. Hierdoor wordt de boom na enige jaren gevoelig voor stambreuk. Voorbeelden zijn de Tonderzwam en de Zwavelzwam.

Bruinrot: hierbij is de cellulose afgebroken en wordt de rotte plaats brokkelig, kubieke rot genoemd. Enkele voorbeelden zijn de zwavelzwam en de biefstukzwam. De boom verzwakt en breekt af.

Kees hartelijk dank voor het verzorgen van deze leerzame en interessante avond met prachtige voorbeelden.

Naar de fotocollage van Wim Schoenmakers >

Tekst: Elly Aarts